معمای جنایی در قاب نوآر؛ نقد و تحلیل فنی قسمت نخست سریال «اعتراف میکنم»
به گزارش آژانس خبری سینمادرام، پرنیا فاطمی طی یادداشتی اختصاصی نوشت: نخستین قسمت از سریال ۱۰ اپیزودی «اعتراف میکنم» عرضه شد و در این نقد به تحلیل فنی، ساختاری و عملکرد بازیگران این اثر پرداخته شده است. سریالی که با حضور شش کارگردان و بر اساس پروندههای واقعی و الهام از آثار مطرح خارجی ساخته شده، سعی دارد در مسیری متفاوت گام بردارد.
جهانی بدون زمان و جغرافیا در ساختار نوآر یکی از ویژگیهای قابل توجه سریال، تلاش برای روایت داستان در فضایی بدون تاریخ، زمان و جغرافیای مشخص است. سازندگان با ایجاد فضایی مستقل، مخاطب را از گیر دادن به قوانین دقیق دادگاهی یا انتظامی ایران رها میسازند. این فضاسازی با بهرهگیری از مؤلفههای ژانر نوآر—مانند باران، بارانی سرهنگ و دکورهای خاص—به خوبی شکل گرفته است؛ ساختاری که بیش از آنکه بر محدودیتهای واقعی پافشاری کند، بر جهان فکری و فضاسازی ذهنی نویسندگان متکی است.
عملکرد بازیگران؛ از پورسرخ تا درخشش بهار کاتوزی در حوزه بازیگری، پوریا پورسرخ با تغییری در گریم و ریتم کلامی تلاش کرده تا از نقشهای گذشته خود فاصله بگیرد و پلیسی متفاوت ارائه دهد؛ هرچند جنس لحن او کاملاً با فضای جدی کار همخوانی ندارد، اما تلاش او برای هدایت بازی و فراز و فرود صدا قابل پذیرش است.
با این حال، درخشانترین بازی اپیزود اول متعلق به بهار کاتوزی است. او در نقش روانشناسی باردار و وسواسی، با کنترل دقیق میمیک چهره، نگاهها و زبان بدن، جنون، ترسها و حملات پنیک کاراکترش را به زیبایی به تصویر میکشد و کاملاً در قاب سریال میدرخشد. همچنین بازی علیرضا ثانیفر و سایر همکاران به عنوان تیمی که سعی در حل معمای پرونده دارند، قابل توجه است.
شخصیتپردازی و هوشمندی طراح لباس شخصیتپردازی کاراکترها در همین قسمت اول با معرفی ویژگیها و نقاط ضعفشان کلید میخورد؛ روانشناس با دقت روی نشانهها و وسواسهایش، هکر با استایل و لحن نسل جدید، و سروان با غرور و تکبری که منجر به شکست اولیهاش در بازجویی میشود. در این میان، طراحی لباس نقشی کلیدی در شخصیتپردازی ایفا کرده است؛ استفاده از المانهای قرمز یا زرشکی در پوشش سه همکار، علاوه بر ایجاد هویت گروهی برای آنها، موقعیت و تمایزشان را نسبت به پلیسهای اصلی به خوبی نشان میدهد.
تنها ایراد وارد بر شخصیتپردازی در قسمت اول، مطلق بودن کاراکتر پوریا پورسرخ است؛ برای باورپذیرتر شدن یک قهرمان، طراحی حداقل یک نقطه ضعف یا بُعد تارییک برای او ضروری است.
کارگردانی، میزانسن و جزئیات فنی سریال با داشتن لوکیشن محدود، الزامات آثار تکلوکیشن را به درستی رعایت کرده است:
- تنوع نماها و ریتم: بهرهگیری از کاتها و نماهای متعدد همراه با رودست زدنهای مداوم و تعلیقهای بهاندازه، مانع از خستگی مخاطب میشود.
- میزانسنهای هوشمندانه: دوربین در بازجوییها کاملاً در خدمت قصه است. فاصله متهم از پلیسها، زاویه دوربین (لوانگل برای ایجاد قدرت یا آیلول برای تقابل برابر) و نحوه قرارگیری کاراکترها در قاب (مانند قرار گرفتن سروان در قاب دختر هکر پس از پذیرش شکست)، همگی شکستها و پیروزیهای روانی را پیش از دیالوگها به تصویر میکشند.
- کاربرد نشانهها: استفاده از نمادها و کاشت و برداشتهای داستانی (مانند لیمو، گره کتانیها و دیالوگهای مربوط به شباهت رفتار فرزندان به والد) به حل معما عمق میبخشد.
باگ سکانس پایانی با وجود موفقیت سریال در ارائه یک «روایت تصویری» جذاب و غافلگیری مخاطب در پایانبندی، یک باگ فیلمنامهای در سکانس نهایی به چشم میخورد: سریال توضیح نمیدهد که کاراکتر روانشناس (شیوا) دقیقاً در چه زمانی و چگونه متوجه شباهت گره کتانیهای پدر و پسر شده است. نمایش یک نمای کوتاه از زیر میز یا نگاه مشکوک در طول بازجویی میتوانست این گرهگشایی را کاملاً منطقی و ساختارمند کند.
در مجموع، اپیزود اول سریال «اعتراف میکنم» با وجود برخی ایرادات خرد فنی، شروعی استاندارد، پرهیجان و امیدوارکننده در عرصه سریالهای معمایی و جنایی به شمار میرود.
