مخالفتهای شدید با فیلم جدید علی جی در بریتانیا؛ تلاش فعالان برای جلوگیری از اکران اثر تازه ساشا بارون کوهن
به گزارش آژانس خبری سینمادرام، بازگشت باشکوه شخصیت «علی جی» دقیقاً با استقبال و جشن همگانی مواجه نشده است. دستکم در زادگاه او یعنی بریتانیا، نخستین حضور سینمایی این جوان پوچگرا و ادعاپیشهی خندهدار پس از بیش از دو دهه، با کمپینی مواجه شده که هدفش جلوگیری از اکران این فیلم بر پرده سینماهاست.
پس از انتشار آنونس رسمی شبهمستند جدید آمازون امجیام با عنوان «علی جی: من کی هستم؟» که برای اکران در تاریخ ۲۳ اکتبر برنامهریزی شده، موج انتقادها و مخالفتها علیه این فیلم به شدت اوج گرفته است. بسیاری در شبکههای اجتماعی این شخصیت را که در ویدیوها با موهای بافتهشده مستعار (دردلاک) و کلاه جامائیکایی دیده میشود و درباره تمایلش به والدینی بیمسئولیت صحبت میکند، کاریکاتوری «کهنه» و «نژادپرستانه» خواندهاند.
در همین راستا، پلتفرم تحلیل اخبار و پایش رسانهای «نیوزکورد» کمپینی را آغاز کرد و از سینماهای سراسر جهان خواست از اکران این فیلم خودداری کنند. این پلتفرم از طرف معترضان به زنجیرههای بزرگ سینمایی ایمیل فرستاده و ادعا میکند که تا روز جمعه بیش از ۳۶ هزار ایمیل اعتراضی ارسال کرده است.
این کمپین ساشا بارون کوهن را متهم میکند که از طنز بهعنوان پوششی برای تثبیت کلیشههای نژادپرستانه استفاده میکند. آنها به گزارشی از یک روزنامه در سال ۲۰۰۰ اشاره میکنند — درست دو سال پس از نخستین ظهور علی جی در تلویزیون بریتانیا — که در آن کمدینهای سیاه پوست بریتانیایی ادعا کرده بودند این شخصیت ابزاری برای توجیه نژادپرستی است.
شخصیت علی جی که اولین بار در سال ۱۹۹۸ توسط ساشا بارون کوهن در برنامه «نونوار ساعت ۱۱» شبکه چهار بریتانیا خلق شد، مردی سفیدپوست و نادان است که از فرهنگ هیپهاپ بریتانیایی و جامائیکایی تقلید میکند. شوخی اصلی در رفتار عمدی و زننده او بود که جهالت خودش و تصاحب فرهنگی را به تمسخر میگرفت. این شخصیت به سرعت به موفقیتی بزرگ دست یافت و به زودی برنامه اختصاصی خودش را دریافت کرد و مسیر شغلی کوهن را رقم زد.
اما در مقاله سال ۲۰۰۰، فلیکس دکستر، کمدین بریتانیایی، استدلال کرده بود که این شخصیت به طبقه متوسط لیبرال اجازه میدهد در فضایی که حس درستکاری سیاسی خود را حفظ میکنند، به فرهنگ خیابانی سیاه پوستان بخندند؛ دیدگاهی که اکنون پس از ۲۶ سال دوباره توسط بسیاری تکرار شده و در کمپین نیوزکورد بازنشر میشود. در همین حال، ژانت وینترسون نویسنده بریتانیایی نیز افزود: «من نمیدانم چه تفاوتی میان او و نمایشهای قدیمی سیاه و سفید وجود دارد.»
افوا هرش، نویسنده و مجری بریتانیایی، در یادداشتی تازه تاکید کرد که اگرچه علی جی در دوران جوانی او نیز توهینآمیز بود («فقط میدانستم که دارد ما را مسخره میکند»)، اما این شخصیت امروزه کاملاً با زمانه حاضر ناهماهنگ است. او نوشت: «سیاهپوستان دیگر اینگونه لباس نمیپوشند. حتی سفیدپوستانی که از سیاهپوستان تقلید میکنند دیگر اینطور صحبت نمیکنند. جنسیسازی زنان سیاه پوست و تحقیر زنان طبقه کارگر دیگر پذیرفتهشده نیست. شوخطبعی ادعایی بارون کوهن ترکیبی خام و زننده از تمام این چیزهاست.»
با این حال، گزارشهایی مبنی بر اینکه کمپین نیوزکورد علیه «علی جی: من کی هستم؟» پیروزی بزرگی به دست آورده و یکی از زنجیرههای اصلی سینما را متقاعد کرده، نادرست به نظر میرسد. این سایت پاسخ مجموعه سینمایی «پیکچرهوس» به یکی از ایمیلها را منتشر کرد که در آن آمده بود: «ما در حال حاضر هیچ برنامهای برای اکران این فیلم در زمان انتشار نداریم.» نیوزکورد ادعا کرد این به معنای عدم اکران قطعی فیلم است و این خبر به رسانههای بریتانیا نیز راه یافت.
اما مشخص شده که این ایمیل صرفاً یک پاسخ استاندارد و عمومی از سوی پیکچرهوس به پرسش درباره فیلمهایی بوده که هنوز توسط شرکت رزرو نشدهاند و در جدول اکران قرار نگرفتهاند، و هیچ تصمیم قطعی درباره فیلم «علی جی: من کی هستم؟» گرفته نشده است. با این وجود، با توجه به تمایل همیشگی پیکچرهوس به سینمای هنری و همزمانی تاریخ اکران فیلم با جشنواره فیلم لندن و آغاز فصل جوایز، بعید است که این اثر تمرکز اصلی این زنجیره سینمایی باشد.
فیل کلپ، رئیس اتحادیه سینماهای بریتانیا، درباره این کمپین گفت: «سینماها برای درگیر کردن و سرگرم کردن طیف هرچه گستردهتری از مخاطبان وجود دارند. آنها آنجا نیستند تا نقش سانسورچی یا داور ذائقه عمومی را ایفا کنند. بنابراین وقتی فیلمی از اداره ردهبندی سنی فیلم بریتانیا گواهی دریافت میکند، سینماها صرفاً با در نظر گرفتن واکنش احتمالی مخاطبان خود درباره اکران یا عدم اکران آن تصمیم میگیرند.»
اگرچه مشخص نیست که آیا ساشا بارون کوهن انتظار این حجم از واکنشهای منفی را داشته یا خیر، اما واضح است که او دستکم واکنشهای تندی را پیشبینی میکرد. او در پیامی مرتبط با آنونس فیلم نوشت: «در عصری که مسیر شغلی یک کمدین میتواند با یک شوخی نادرست از نظر سیاسی به پایان برسد، فکر کردم بیدردسرترین کار را انجام دهم و این آدم را برگردانم.»
همچنین باید اشاره کرد که با وجود شمار قابل توجه مخالفان، «علی جی: من کی هستم؟» در فضای مجازی با اشتیاق فراوان از سوی کسانی که منتظر اکران آن هستند نیز مواجه شده است. از جمله چهرههایی که پشتیبانی خود را در شبکههای اجتماعی ابراز کردهاند میتوان به کوین دورانت و آساپ راکی اشاره کرد.
