پایان غیرمنتظره و بی‌سروصدای سریال «دوستان خندان» (Smiling Friends)

این مجموعه محبوب Adult Swim درست زمانی که به اوج توجه رسیده بود، خیلی آرام به کارش پایان داد

به گزارش آژانس خبری سینمادرام، سال گذشته، «Smiling Friends» به‌نظر می‌رسید که تبدیل به موفقیت اصلی شبکه Adult Swim شده است. این سریال انیمیشنی که اولین‌بار در سال ۲۰۲۲ پخش شد، در ابتدا اثری عجیب و متفاوت بود؛ یک سیتکام درباره کارمندانی در شرکتی که هدفش پخش شادی است، اما با ترکیبی از انیمیشن‌های تجربی و طنز تاریک و متا. با این حال، همزمان با پخش فصل سوم، محبوبیت آن بیش از پیش افزایش یافت و به نقطه‌ای رسید که می‌توانست به یک موفقیت جریان اصلی تبدیل شود.

حتی «The Simpsons» به آن اشاره می‌کرد. میزان بینندگان مدام در حال رشد بود و با هر قسمت جدید، حضورش در شبکه‌های اجتماعی پررنگ‌تر می‌شد. پیش از شروع فصل، Adult Swim این سریال را برای دو فصل دیگر تمدید کرده بود و عملاً حضور آن تا حوالی سال ۲۰۲۷ تضمین شده بود. در شرایطی که موفقیت بزرگ قبلی شبکه یعنی «Rick and Morty» دیگر تازگی سابق را از دست داده بود، همه نشانه‌ها حاکی از آن بود که این اثر عجیب و اینترنتی ساخته‌ی Zach Hadel و Michael Cusack به چهره جدید این شبکه مهم انیمیشن تبدیل خواهد شد.

اما ناگهان، همه‌چیز پایان یافت. در ماه فوریه، هادل و کوزاک اعلام کردند که «Smiling Friends» به پایان رسیده و آن‌ها تصمیم گرفته‌اند تولید دو فصل آینده را لغو کنند و همین حالا به کار سریال خاتمه دهند. در ویدیویی که برای اعلام این تصمیم منتشر کردند، دلیل آن را هم خستگی شدید و هم تمایل به پایان دادن سریال در اوج عنوان کردند.

هادل در این‌باره گفت که از همان ابتدا هدفشان این بوده که سریال را با نهایت تلاش بسازند و در بهترین نقطه ممکن آن را به پایان برسانند.

این تصمیم هم غافلگیرکننده بود و هم تا حدی قابل پیش‌بینی. زمانی که در طول پخش فصل سوم با این دو صحبت شده بود، آن‌ها صراحتاً گفته بودند که هیچ علاقه‌ای ندارند سریالشان به اندازه آثار طولانی‌مدتی مثل «The Simpsons» یا «South Park» ادامه پیدا کند. در عین حال، این‌که خالقان یک اثر موفق تصمیم بگیرند آن را با شرایط خودشان به پایان برسانند، نکته‌ای قابل احترام است—و اینکه Adult Swim هم اجازه چنین کاری را داده، جالب توجه است.

با این حال، حس اجتناب‌ناپذیری وجود دارد که انگار چیزی ناتمام باقی مانده است. «Smiling Friends» با وجود موفقیتش، هنوز به کمال نرسیده بود و جای رشد بیشتری داشت.

تمام ضعف‌هایی که به‌طور نامحسوس در طول سریال وجود داشت، در دو قسمت پایانی که در ۱۲ فوریه منتشر شدند، کاملاً آشکار می‌شود. این قسمت‌ها به‌عنوان هدیه‌ای برای طرفداران عرضه شدند، اما خود سازندگان هم تأکید کرده بودند که این‌ها یک پایان‌بندی واقعی محسوب نمی‌شوند—و این موضوع هنگام تماشا کاملاً مشخص است.

برای سریالی با چنین لحن شوخ و بی‌پروا، شاید یک خداحافظی احساسی و بزرگ هم مناسب نبود. با این حال، این دو قسمت حس آثاری را می‌دهند که از قبل ساخته شده بودند و بعداً کمی پرداخت شده‌اند تا قابل پخش شوند. نکته قابل توجه این است که این اپیزودها توسط استودیوی Titmouse تولید شده‌اند، نه شرکت کره‌ای Saerom Animation که عمدتاً فصل سوم را ساخته بود.

این دو قسمت در نهایت جزو ضعیف‌ترین اپیزودهای کل سریال قرار می‌گیرند و نمی‌توانند پایان قدرتمندی برای آن رقم بزنند. اپیزود «Friend-Bot» ایده‌ای تکراری درباره نقش هوش مصنوعی در محیط کار ارائه می‌دهد و داستان کارمندانی را دنبال می‌کند که از یک ربات خدماتی استفاده می‌کنند. این ایده نسبت به استانداردهای سریال، خلاقیت کمی دارد و حتی در پرداخت موضوع هم دیدگاه مشخصی ارائه نمی‌دهد؛ پایان آن نیز با افشای اینکه ربات در واقع مردی در لباس بوده، بیشتر عجیب و ناموفق است تا تأثیرگذار.

قسمت پایانی واقعی، «Charlie’s Uncle Dies and Doesn’t Come Back»، حتی ضعیف‌تر ظاهر می‌شود. این اپیزود سعی می‌کند از طنز سیاه استفاده کند اما بدون شوخی‌های مؤثر. شخصیت‌های اصلی، چارلی و پیم، روزی را با عموی بدخلق و مردم‌گریز چارلی می‌گذرانند که آن‌ها را وارد موقعیت‌های ناخوشایند مختلفی می‌کند. شوخی‌ها تأثیرگذاری لازم را ندارند و تلاش برای ایجاد بار احساسی نیز چندان موفق نیست؛ برخی عناصر داستانی هم بیشتر زننده هستند تا شوکه‌کننده یا خنده‌دار.

این دو قسمت، به‌ویژه اپیزود دوم، بیشتر نمایانگر ضعیف‌ترین جنبه‌های «Smiling Friends» هستند تا بهترین ویژگی‌هایش. این سریال به‌خاطر استفاده گسترده از تکنیک‌های ترکیبی انیمیشن—از استاپ‌موشن گرفته تا CGI—شناخته می‌شد، اما گاهی همین عناصر به نوعی تکیه‌گاه تبدیل می‌شدند و نقش اصلی را در جذابیت اثر بازی می‌کردند.

در بسیاری از مواقع، سریال آن‌قدرها هم که در ظاهر عجیب به‌نظر می‌رسید، در باطن متفاوت نبود. مانند بسیاری از آثار Adult Swim، طنز آن بر پایه فرهنگ اینترنتی و نوعی بدبینی نسبت به انسان‌ها شکل گرفته بود که گاهی خسته‌کننده می‌شد. حتی به چهره‌های بحث‌برانگیز اینترنتی مثل Chris Chan هم اشاره مستقیم داشت.

در بهترین حالت، سریال زمانی موفق‌تر بود که به یک ترکیب سورئال و خلاق از ارجاعات انیمیشنی تبدیل می‌شد—مثلاً اپیزود «A Allan Adventure» که همچنان یکی از بهترین قسمت‌ها محسوب می‌شود. اما هر زمان که سعی می‌کرد سیاسی یا اصطلاحاً «تیز» باشد، ضعف‌هایش بیشتر نمایان می‌شد. در این دو قسمت پایانی نیز، چون نوآوری‌های بصری کمتر به چشم می‌آیند، این ضعف‌ها کاملاً برجسته شده‌اند.

البته این به این معنا نیست که «Smiling Friends» سریال بدی بوده است. چنین اثری با این میزان جسارت و خلاقیت، همیشه در دنیای انیمیشن جایگاه خود را دارد. بهترین قسمت‌های آن توانسته بودند بین لحن تند و شخصیت‌پردازی قابل قبول تعادل ایجاد کنند. با این حال، حتی در میان آثار اخیر Adult Swim هم بهترین نبود و سریال‌هایی دیگر دیدگاه‌های کامل‌تر و رضایت‌بخش‌تری ارائه دادند.

در نهایت، زمان مشخص خواهد کرد که میراث «Smiling Friends» چه خواهد بود، اما به احتمال زیاد دست‌کم به‌عنوان اثری محبوب در میان مخاطبان خاص باقی می‌ماند. با این حال، حیف است سریالی با چنین ظرفیت بالایی، نه با یک پایان قدرتمند، بلکه با خداحافظی‌ای کم‌رمق به کار خود پایان دهد.

قسمت‌های پایانی این مجموعه هم‌اکنون از طریق HBO Max در دسترس هستند.