گزارش نشست سیزدهم «سهراب» با عنوان «مرغ بسمالله»
به گزارش آژانس خبری سینمادرام، نشست سیزدهم از سلسله نشستهای تخصصی «سهراب» عصر سهشنبه ۲۵ آذرماه ۱۴۰۳ در نگارخانه لاجورد، خیابان بزرگمهر تقاطع فلسطین، برگزار شد. این نشستها به ابتکار «کانون مطالعات اسطورهشناختی میتاوخته»، وابسته به گروه پژوهشی «پیدایش»، با همکاری «مؤسسه کتابآرایی ایرانی» و میزبانی نگارخانه لاجورد، بهصورت ماهانه برگزار میشوند.
در نشست سیزدهم، با عنوان «مرغ بسمالله»، نقشنوشتهای از محسن دایینبی به نمایش درآمد. این اثر، ترکیب تصویر مرغ و عبارت «بسمالله» را نه صرفاً بهعنوان عناصر بصری، بلکه بهمثابه مفهومی چندلایه معرفی کرد؛ مفهومی که از تعالی، پرواز و ذکر الهی سخن میگوید.
مهمان ویژه این نشست، محسن دایینبی، خالق اثر بود. او درباره انگیزههای شخصی خود در خلق «مرغ بسمالله» سخن گفت و بر اهمیت پیوند میان هنر تصویری و نوشتاری تأکید کرد.
در ادامه، دکتر حمیدرضا قلیچخانی به جنبههای خوشنویسی اثر پرداخت و جایگاه خط در ترکیببندی آن را توضیح داد. سپس دکتر سهند خبازان، با تمرکز بر کانسپت اثر، به بررسی روایتهای فرهنگی مرغ در سنتهای ایرانی، تورانی و میانرودانی پرداخت. او مرغ را نماد تعالی دانست؛ موجودی که در روایت ها یا از راه سخن گفتن و یا از راه پرواز، انسان را به فرازروی میرساند. ترکیب مرغ و بسمالله در خوشنویسی، به باور او، اشارهای به هر دو وجه تعالی دارد: چه در نام خدا و چه در نماد پرنده.
در بخش پایانی نشست، دکتر عوضپور با بهرهگیری از نظریه «پالیپسته» ژرار ژنت، اثر را بهعنوان یک «ترامتن» تحلیل کرد؛ متنی زنده که هم کلاممحور و هم صورتمحور است. او با ارجاع به دیدگاههای ژنت، نشان داد که هر متن لایههایی از متون پیشین را در خود دارد و اثر حاضر نیز در همین امتداد قابل فهم است. پرسشهایی بنیادین پیش روی مخاطبان گذاشته شد: آیا نخست نقش مرغ دیده میشود یا عبارت بسمالله؟ متن کدام است و حاشیه کدام؟ چارچوب بیرونی اثر در نگاه مخاطب کجاست؟
نشست سیزدهم «سهراب» بار دیگر نشان داد که چگونه میتوان با تلفیق خوشنویسی، اسطوره و نظریههای ادبی، به بیانی تازه در هنر معاصر دست یافت؛ بیانی که مخاطب را نه تنها به تماشای اثر، بلکه به اندیشیدن و پرسشگری دعوت میکند.
