محمد رسولاف: چرا یک تصادف ساده از سوی ایران به اسکار معرفی نمی شود؟
به گزارش آژانس خبری سینمادرام، محمد رسولاف طی یادداشتی در صفحه اینستاگرام شخصی خود در حمایت از واپسین ساخته جعفر پناهی برای راهیابی به اسکار نوشت: سالها پیش، وقتی سینمای سانسورگریز ایران حیات خود را آغاز کرد، عدهای با پوزخند آن را تلاشی خامدستانه و جاهطلبانه از سوی فیلمسازانی میدانستند که برای راه یافتن به فستیوالها و کسب جوایز فیلم میسازند. اما شکیبایی و پشتکار سینماگران در این مسیر باعث شد امروز سینمای سانسورگریز ایران نهتنها مهمترین جوایز سینمایی جهان را دریافت کند، بلکه با نمایشهای عمومی موفق و پرمخاطب در بسیاری از کشورها بدرخشد و منتقدان را به ستایش وادارد.
اکنون «یک تصادف ساده» نمونهای کمنظیر در این مسیر است که میتواند به فرصتی استثنایی برای درخشش دوبارهی سینمای ایران بدل شود.
این فیلم به سرعت اجماع کمنظیری میان منتقدان برانگیخته است. در بسیاری از نقدها آن را شاهکاری دانستهاند: فیلمی پرتنش و انسانی، خشمگین و در عین حال آمیخته با طنز و امید (1).
اغلب منتقدان پایان فیلم را «ویرانگر و فراموشنشدنی» دانستهاند. نقدها بر توانایی فیلم در ترکیب ژانرها ـ از تریلر پرالتهاب تا کمدی سیاه، درام سیاسی و پرترهی انسانی ـ تأکید کرده و آن را دستاوردی سینمایی مهم شمردهاند (2).
ابعاد سیاسی و اخلاقی اثر، از بازتاب تجربهی قربانیان سرکوب تا دوگانگی میان انتقام و بخشش، در کنار بازی تحسینشدهی بازیگر نقش عکاس (مریم افشاری) و موتیفهای ماندگاری چون لباس عروس، جایگاه ویژهای به فیلم بخشیده است (3).
زبان فیلمسازی جعفر پناهی «فشرده، دقیق، خشن اما انسانی» توصیف شده و برخی آن را با آثار بکت مقایسه کردهاند. بسیاری نوشتهاند این فیلم برای مدتها در ذهن باقی میماند؛ توصیفی که به روشنی اهمیت هنری آن را نشان میدهد (4).
اینک، فیلم بهعنوان یکی از مهمترین گزینهها برای حضور در فصل جوایز سینمایی، بهویژه دریافت جوایزی از آکادمی اسکار، شناخته میشود. شاید خوشبینانه به نظر برسد، اما اگر جامعهی سینمایی ایران اراده کند، برای نخستین بار میتواند بیتوجه به خواست حاکمیت، قویترین گزینهی سینمای ایران که قریب به یقین به دریافت جایزهی بهترین فیلم بینالمللی در رقابتهای اسکار منجر میشود را به آکادمی معرفی کند. میتوان مرعوب قدرت بود و به این ایده پوزخند زد؛ اما همانگونه که امروز سینمای سانسورگریز ایران به بخشی انکارناپذیر از کلیت سینمای ایران بدل شده، جامعهی سینمایی ایران میتواند در تصمیمی سرنوشتساز در چنین موقعیت تاریخی ارادهی خود را به نهاد قدرت تحمیل کند.
منابع:
1. Cineuropa – Davide Abbatescianni, Review of A Simple Accident, May 21, 2025.
The Guardian – Peter Bradshaw, Cannes review: A Simple Accident, May 20, 2025.
2. Cineuropa, 2025.
The Times – It Was Just an Accident review, May 20, 2025.
The Guardian – Bradshaw, 2025.
3. The Times – Festival coverage, May 2025.
El País – Jafar Panahi gana la Palma de Oro en Cannes, May 24, 2025.
4. The Guardian – Peter Bradshaw, 2025.
The Washington Post – Iranian dissident Jafar Panahi wins Palme d’Or at Cannes, May 24, 2025.
