یادداشت آریو همتی بر فیلم «یک تصادف ساده» جعفر پناهی

به گزارش آژانس خبری سینمادرام، آریو همتی طی یادداشتی بر فیلم «یک تصادف ساده» جعفر پناهی نوشت: 

جعفر پناهی فیلمساز مینی مالیستی نیمه دهه هفتاد با اثر درخشان بادکنک سفید را یکی از پتانسیل های مهم فیلم سازی می دانستند که بعد تر سویه مطالبه گرایانه تری در آثارش پیدا شد.

فیلم یک تصادف ساده بنا بر تقسیم بندی ساختاریک ، یعنی سینمای پیشا ساختار، ساختارگرا ، پسا ساختار گرا و فراساختارگرا در نوع سینمای پساساختارگرا قرار دارد و بنا بر سوژه های بیست گانه فرائیستی این اثر در نوع زبان سوژه گرایی ذیل ویتگنشتاین قرار دارد.

کاراکتر ها به مثابه دال های شناور در اثر هر چه جلو می روند با کمرنگ شدن و حذف مدلول بیرونی رو به رو می شوند و این متن و مواجهه های کاراکتر ها با هم است که سعی در تولید معنای جدید دارد. جهان زبانی ـ معناساز اقبال با جهان زبانی ـ معنا ساز وحید ،شیوا، داماد و…همه به تعین یافتگی بازی های زبانی منجر می شود. در واقع زبان کاراکتر ها در ساخته شدن جهان آنها و نحوه نگرش آنها به جهان و به خویش تاثیر دارد. پس در متن ـ اینجا فیلم ـ ما با معنای ارجاع گر بیرونی رو به نیستیم بلکه اهمیت و محوریت اثر ساخته شدن معانی درون متنی و غیر ارجاع گر است که تنها در دیالکتیک آنها رخ می نمایاند.

به لحاظ تفاوت سازی درگیری جهان بیرونی هر کاراکتر با یک قسمت از جهان درون یعنی وجدان ، و همچنین تقابل وحید و دوستانش با فردی به نام اقبال و زن حامله او ,  بعد متغیر معنایی اخلاق را دستخوش یک بالندگی ،زایش ، رویش و بارش می کند که همین امر سبب شده است که جایزه جشنواره کن را بتواند با وجود انتقاداتی که به آن شده ویکی شود کسب کند.

بنابر رویکرد جسارت آمیز جعفر پناهی در رو به رو شدن  با یک ایده جذاب اگر اتفاق خاص و غیر منتظره ای رخ ندهد جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی زبان را نیز مال خود خواهد کرد. امری که شاید کمتر به آن پرداخت شده و در میان مباحثی که برخی مطرح می کردند : مانند ضعیف شدن سینمای ایران و آثار سطحی پرفروش، گم مانده است حضور همزمان چهار کارگردان ایرانی به عنوان نماینده های چهار کشور در اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان نشان دهنده بالندگی سینمای ایران با تمام سختی ها و ناملایمات است.

بازی های وحید مبصری،مریم افشاری ، ابراهیم عزیزی ،حدیث پاک باطن ،ژرژ هاشم زاده و…همه باور پذیر از کار در آمده اند. از عوامل مهم باورپذیری آن این است که فیلم برآمده از  زیست طبیعی کارگردان و برخی عوامل در  اجتماع است یعنی در واقع به بیشتر زوایای اثر اشراف پیشینی طبیعی  داشته اند .طبیعی بودن امری مهم در جدی گرفته شدن توسط محافل نخبگانی است. اگر بخواهیم به فیلم از ده نمره بدهیم می توان عدد خوب هشت را برای آن در نظر گرفت.