نقد نمایش «فعالیت فراطبیعی» در برادوی: اقتباس صحنه‌ای از یک فرنچایز سینمایی، تجربه‌ای فوق‌العاده ترسناک و لذت‌بخش است

به گزارش آژانس خبری سینمادرام، سوفی هریسون منتقد طی یادداشتی اختصاصی نوشت: خنده‌های فراوانی در نمایش «فعالیت فراطبیعی» وجود دارد؛ نمایشی که شاید ترسناک‌ترین اثر وحشت تاریخ برادوی باشد. اما این خنده‌ها، از جنس شوخی‌های سبک‌سرانه تئاترهایی مثل «تایتانیک» یا خنده‌های قهقهه‌آور «او، ماری!» نیستند. خنده‌های موجود در اثر هیجان‌انگیز لِوی هالووی، بیشتر شبیه همان خاطراتی است که از تماشای فیلم «جن‌گیر» در سالن سینما به یاد داریم: فریادهایی از سر آسودگی که پس از جیغ کشیدن‌های ناگهانی و شبیه به جیمی لی کرتیس در فیلم «هالووین» از سر خجالت سر داده می‌شوند.

اشارات سینمایی موجود در متن کاملاً آگاهانه است. نمایش «فعالیت فراطبیعی» نوشته هالووی، به کارگردانی دقیق و بی‌نقص فلیکس برت (بنیان‌گذار و مدیر هنری کمپانی پانچ‌درانک که نمایش تعاملی و غوطه‌ورکننده «دیگر خوابی نیست» را در کارنامه دارد) و با بازی دو بازیگر نوظهور برادوی که شایسته است یک‌شبه به ستاره تبدیل شوند، بر اساس فرنچایز سینمایی پرطرفدار و ماندگار پارامونت پیکچرز با همین نام شکل گرفته است (البته بیشتر از نظر روح اثر، نه لزوماً خط داستانی).

اگرچه این اجرا تقریباً از تمام کلیشه‌ها و تاکتیک‌های ایجاد ترس سینمای وحشت بهره می‌برد، اما «فعالیت فراطبیعی» کاملاً اصالت تئاتری خود را حفظ کرده است. گویی هالووی و برت با جادوی خود کاری کرده‌اند که فراموش کنیم پیش از این بارها شاهد بسته شدن درها، سایه‌های غیرممکن، تلویزیون‌های برفکی با رفتارهای عجیب و چراغ‌هایی که مانند برقِ آسمان چشمک می‌زنند بوده‌ایم. این نمایش از تمام این عناصر با کیفیتی نزدیک به کمال استفاده می‌کند و آن‌ها را در کنار ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد تئاتر مانند نورپردازی صحنه و طراحی صوتی قرار می‌دهد تا حجم ترس را به اوج برساند.

نمایش با رها کردن خطوط داستانی فیلم‌ها به سراغ ماجرایی جدید اما مرتبط می‌رود. داستان درباره زوج جوان آمریکایی به نام‌های لو (با بازی شر آلوارز) و جیمز (با بازی تراویس ای. نایت) است که به تازگی از شیکاگو نقل مکان کرده‌اند؛ جایی که اتفاقات عجیب و مبهمی شامل «زمان‌های گمشده» و بی‌هوشی، لوِ بیچاره را آزار می‌داده است.

از همان ابتدا با یک موقعیت کلاسیک و آزموده‌شده روبرو هستیم: زن جوانی که شاید تسخیر شده یا شاید هم از نظر روانی ناپایدار است و مردان زندگی‌اش در هر صورت اعتماد کاملی به او ندارند. این کلیشه‌ای است که امروزه به اندازه زمانی که فیلم «چراغ گاز» پرچمدار آن بود، «بچه روزمری» آن را به تکامل رساند و فیلم «بیایید جسیکا را تا حد مرگ بترسانیم» آن را به سینماهای اتومبیل‌رو کشاند، از نظر اجتماعی اهمیت دارد. بگذارید مرد داستان تظاهر به قهرمان بودن کند، ما حقیقت را می‌دانیم.

خب، حداقل تصور می‌کنیم که می‌دانیم! هالوویِ نمایشنامه‌نویس ترفندهای گوناگونی در آستین دارد و انحراف حواس (دیداری، داستانی، شنیداری یا غیره) را به سمفونی جذابی از تغییر جهت نگاه تماشاگران تبدیل می‌کند. در اوایل نمایش لحظه شوکه‌کننده‌ای وجود دارد که نگارش، کارگردانی، بازیگری، شعبده‌های کریس فیشر، نورپردازی آن ورنون و طراحی صدای گارت فری چنان هم‌راستا و تأثیرگذار عمل می‌کنند که واکنش تماشاگران ترکیبی از نفس‌های حبس‌شده در سینه و جیغ‌های بسیار بلند است؛ و البته به دنبال آن، همان خنده‌های از سر خجالت!

نمایش روی صحنه دوطبقه فلای دیویس آغاز می‌شود؛ آپارتمانی بزرگ اما راحت و جادار در لندن که اتاق‌های خواب طبقه بالا همواره در دیدرس قرار دارند تا ما آنچه را که زوج در طبقه پایین نمی‌بینند، تماشا کنیم. هم‌زمان صدای یک پادکست فضای سالن را پر می‌کند. گوینده پادکست، یک واسطه روحی با لهجه‌ای غلیظ است که یادآوری می‌کند خانه ها تسخیر نمی‌شوند، بلکه این انسان‌ها هستند که تسخیر می‌شوند. این نکته را به یاد داشته باشید.

احساس ترس و مورمور شدن پیش‌بینی‌شده خیلی زود آغاز می‌شود؛ زمانی که چراغ‌های پرسرصدا و برفک تلویزیون مایه دردسر می‌شوند و لوِ گیج و مبهوت به نقطه‌ای در دوردست، به حضوری که فقط خودش حس می‌کند، خیره می‌شود. جیمز با وجود مهربان بودن و داشتن نیت خوب، نمی‌تواند تردید خود را پنهان کند و مدام (و بدون آنکه متوجه لحن برترجویانه‌اش باشد) از همسرش می‌پرسد که آیا امروز قرص‌هایش را خورده است یا نه.

البته تماشاگران نباید نگران یک رد گم کنی طولانی درباره شک در بیماری یا تسخیرشدگی باشند؛ خیلی زود جیمز با مدرکی انکارناپذیر روبرو می‌شود که نشان می‌دهد آن‌ها قطعاً تنها نیستند. حتی همان واسطه روحی پادکست نیز هنگام بازدید حضوری از خانه (که شاید تنها لحظه باورنکردنی در داستانی باشد که قاعدتاً باید پر از این لحظات باشد)، وقتی با چیزی روبرو می‌شود که هرگز باور نداشت وجود داشته باشد، کاملاً وحشت‌زده می‌شود.

لو دادن بیشتر داستان، لذت ترسناک و جذاب این زمان پخش دو ساعته را خراب می‌کند؛ زمانی که پر از لحظات طولانی، کشدار و پر از تعلیق است و با صداهای بسیار بلند از موسیقی راک گرفته تا بسته شدن درها، دزدگیر، زنگ در، صداهای مرموز شبانه و صدایی بسیار نامفهوم و نگران‌کننده از جهان دیگر شکسته می‌شود. رازهای قدیمی و مراقبت‌شده افشا می‌شوند، شرمساری‌ها برملا می‌گردند، سرزنش‌ها نثار یکدیگر می‌شود و هیچ‌کس از گذشته، پیش‌بینی‌ها و از دیگری در امان نیست.

بازیگران تازه‌وارد، آلوارز و نایت، در نقش‌های زوج تازه ازدواج‌کرده نمی‌توانستند از این بهتر باشند؛ چه در صحنه‌های پرشور عشق‌ورزی، چه در ابراز علاقه‌های روزمره، تردیدهای ناخواسته و از همه مهم‌تر در وحشتی که از موجود خفته در هوا و روحشان دارند.

در نقش‌های مکمل، اِوا کامینسکی در نقش ارواح‌شناسی به نام اتلین کاتگریو به خوبی تماشاگران را گوش‌به‌زنگ نگه می‌دارد، و شنون کوکران در نقش مادر مسیحی و تبشیری جیمز، چه به صورت حضوری موعظه کند و چه از طریق تماس تصویری از راه دور، هم خنده‌دار و هم به اندازه کافی رعب‌آور است.

نام مادر به طور کاملاً آگاهانه کارول‌آن گذاشته شده که یادآور شخصیت کارول آن و جمله معروف «آن‌ها اینجا هستند» در فیلم «ارواح خبیثه» است. بله، کمی مستقیم و آشکار است، اما چه کسی می‌تواند هالووی را برای کمی تفریح شخصی سرزنش کند؟ این نمایشنامه‌نویس که از زمان نمایش نادیده‌گرفته‌شده «خانه خاکستری» در سال ۲۰۱۹ مهارت خود را در ترساندن روی صحنه به حد کمال رسانده، اکنون همراه با کارگردان، بازیگران و تیم فنی و خلاق خود، سرگرمی فوق‌العاده‌ای را به عنوان آغاز فصل پاییز برادوی با صدایی بلند به ما هدیه داده است.

عنوان: فعالیت فراطبیعی (Paranormal Activity) سالن اجرا: تئاتر آگوست ویلسون برادوی نویسنده: لِوی هالووی کارگردان: فلیکس برت بازیگران: شر آلوارز، تراویس ای. نایت، شنون کوکران، اِوا کامینسکی مدت زمان: ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه (با احتساب استراحت)

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا